Πιο έξυπνο, πιο απλό και πιο νεανικό το leader στη Φινλανδία

Ο όρος LEADER έχει πλέον καθιερωθεί και είναι ιδιαίτερα γνωστός στους κατοίκους της υπαίθρου ως ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης έργων που συμβάλλουν στην τοπική ανάπτυξη βάσει μια συγκεκριμένης στρατηγικής που διαμορφώνεται από κάτω προς τα πάνω (bottom-up approach) με τη συμμετοχή του τοπικού πληθυσμού. Όπως και στην Ελλάδα έτσι ξεκίνησε για την περίοδο 2023-2027 και στις άλλες χώρες της ΕΕ που το έχουν υιοθετήσει.

Οι πρώτες πληροφορίες για την εφαρμογή του σε άλλες περιοχές της Ευρώπης μας έρχονται από τη Φινλανδία όπου το LEADE υποστηρίζεται και υλοποιείται από ένα δίκτυο 53 Ομάδων Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ).

Οι Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) στη Φινλανδία αντιμετωπίζουν τις ανάγκες που έχουν εντοπιστεί στις νέες Στρατηγικές Τοπικής Ανάπτυξης με ένα τρόπο που ξεφεύγει από τα καθιερωμένα. Οι Στρατηγικές προσεγγίσεις που εφαρμόζονται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο έχουν σχεδιαστεί προσεκτικά ώστε το LEADER να λειτουργήσει ως ένα συγκεκριμένο κομμάτι ενός ευρύτερου παζλ αγροτικής και περιφερειακής ανάπτυξης. Αυτός ο νέος στοχευμένος ρόλος για το LEADER έχει σχεδιαστεί για να συμπληρώσει και να προσθέσει αξία σε άλλα εργαλεία χρηματοδότησης της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων όλων των εθνικών παρεμβάσεων του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ), τα οποία εφαρμόζονται περιφερειακά σε επαρχιακά επίπεδα.

Οι ΟΤΔ επικεντρώνονται πλέον κυρίως στη χρήση των κονδυλίων για την υποστήριξη και την ενθάρρυνση των αρχικών σταδίων έργων αγροτικής ανάπτυξης από επιχειρήσεις. Τα σχέδια που κρίνονται ως επιτυχημένα μπορούν στη συνέχεια να έχουν πρόσβαση σε άλλα προγράμματα της ΕΕ που εφαρμόζονται από τις Περιφέρειες ή κεντρικά. Ο στόχος αυτού του στρατηγικού διαχωρισμού είναι η απλοποίηση του συστήματος χρηματοδότησης, με τον περιορισμό των κινδύνων διπλο-χρηματοδότησης. Παρέχει επίσης στο LEADER έμφαση στην καινοτομία και την επιχειρηματικότητα στην αγροτική περιοχή. Έτσι, το LEADER έχει σχεδιαστεί για να είναι ένα ξεχωριστό εργαλείο υλοποίησης πολιτικής και διαφέρει από άλλες μορφές υποστήριξης της ΕΕ στον αγροτικο χώρο της Φινλανδίας.

Οι απλοποιημένες προσεγγίσεις όπως αυτή στοχεύουν στον ξεκάθαρο διαχωρισμό του LEADER και στην απόκτηση της δικής του ταυτότητας. Το branding του LEADER ως το σημείο επικοινωνίας και υποστήριξης για την έναρξη έργων που αφορούν στην αγροτική οικονομία θα βοηθήσει τους δικαιούχους να κατανοήσουν καλύτερα τον ρόλο του. Ο διαχωρισμός είναι επίσης χρήσιμος από την οπτική γωνία της διαχείρισης του LEADER, διότι επιτρέπει έξυπνο έλεγχο των αποτελεσμάτων των ΟΤΔ που μπορούν να συγκριθούν με εναλλακτικές λύσεις κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης και αξιολόγησης της προστιθέμενης αξίας του LEADER.

Έξυπνες προσεγγίσεις στη διαχείριση του LEADER στη Φινλανδία περιλαμβάνουν επίσης βελτιωμένα ψηφιακά συστήματα διοίκησης που μειώνουν τους κινδύνους ανθρώπινου λάθους και αυξάνουν τη συνολική αποτελεσματικότητα της διοίκησης του LEADER. Οι απλοποιημένες επιλογές κόστους συνεχίζουν να εφαρμόζονται ευρέως ως μέτρο απλοποίησης για τους ενδιαφερόμενους φορείς του LEADER, και μια νέα προσέγγιση βασισμένη στα αποτελέσματα ευθυγραμμίζει τα κόστη λειτουργίας των ΟΤΔ με τις δαπάνες τους.

Αυτές οι νέες εξελίξεις έχουν σχεδιαστεί μέσω ευρείων διαδικασιών διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς του LEADER, που διευκολύνονται από το Εθνικό Δίκτυο ΚΑΠ που βοηθά τις ΟΤΔ. Η υποστήριξη του Εθνικού Δικτύου για το LEADER συχνά παίρνει έξυπνες μορφές, όπως τα ‘Κέντρα Καινοτομίας’, τα οποία συλλέγουν ένα μεγάλο αριθμό αρχικών ιδεών και προτάσεων (από τις ΟΤΔ και άλλους), τις οποίες στη συνέχεια επεξεργάζονται εμπειρογνώμονες και τις μετατρέπουν σε διάφορες πτυχές του συστήματος παράδοσης του LEADER. Ένα παράδειγμα αυτού είναι το νέο σύνολο δεικτών που έχουν συμφωνηθεί για τη μέτρηση της προστιθέμενης αξίας του LEADER για τη Φινλανδία.

Οι απαιτήσεις επικοινωνίας είναι επίσης αναπόσπαστες στο νέο και απλό εργαλείο παρακολούθησης του LEADER στη Φινλανδία. Δύο φορές το χρόνο, τα επιτεύγματα των ΟΤΔ θα δημοσιεύονται ευρέως για να μεγιστοποιήσουν την διαφάνεια και να εξασφαλίσουν μια ευρύτερη κατανόηση για την προστιθέμενη αξία του LEADER. Η επικοινωνία θα περιλαμβάνει εκστρατείες εθνικής ενημέρωσης και εξετάζονται επίσης έξυπνες δυνατότητες με την τεχνητή νοημοσύνη για την ερμηνεία της παρουσίασης των επιτευγμάτων των ΟΤΔ..

Οι γεωργοί και οι επιχειρήσεις μεταποίησης αγροτικών προϊόντων προβλέπεται ότι θα αποτελέσουν μια σημαντική ομάδα δικαιούχων για τις ΟΤΔ καθώς το LEADER προωθείται στον τομέα τροφίμων και γεωργίας ως κύρια πηγή χρηματοδότησης για την έναρξη έργων διαφοροποίησης, όπως εναλλακτικά καλλιεργούμενα προϊόντα κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού από το αγρόκτημα μέχρι το πιάτο. Οι αγροτικές επιχειρήσεις στους τομείς του τουρισμού και των υπηρεσιών θα αποτελέσουν μια άλλη ομάδα φορέων που θα έχουν πρόσβαση στη βοήθεια του LEADER ενώ προβλέπεται ειδική μέριμνα για έργα δικαιούχων νεαρής ηλικίας.

Αν ενδιαφέρεστε να μάθετε περισσότερα για αυτά ή άλλα χαρακτηριστικά του LEADER στη Φινλανδία, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το Φινλανδικό Αγροτικό Δίκτυο.